Deniz Ekosistem ve İklim Çalışmalarının Önemi

İnsan kaynaklı küresel iklim ve ekosistem değişimleri tüm insanlığın ortak ve güncel bir problemidir.  Yer sistemi araştırmaları (deniz, kara, atmosfer, ekosistem) bu değişimlere uyum amacıyla uygulanacak politikaların bilimsel temelini oluşturur. Bu amaçla, birçok ülkede iklim ve ekosistem üzerine bilimsel araştırma faaliyetlerini yürütecek, ulusal gelişme hedeflerini ve uluslararası bilimsel işbirliğini temel alan iklim araştırma merkezleri kurulmuştur.

İklim değişiminin, deniz ve okyanusların kıta sahanlıklarını içeren yerel ve bölgesel etkileri, küresel ölçeğe göre çok daha karmaşıktır ve öngörülmeleri o derece zordur. Bu etkilerin çözümlenmesi ve bilgiye dayalı çevresel yönetim mekanizmalarının geliştirilmesi deniz ekosistemleri ve atmosfer bileşenlerinin tümünü içeren bütünleşik iklim araştırmalarıyla mümkündür.

“Deniz Ekosistem ve İklim Araştırmaları Merkezi”nin hedefleri:

(a) Bütünleştirilmiş gözlem sistemlerinin yaygınlaştırılması ve bu yolla geleceğe yönelik yönetişim ve karar verme kapasitesinin artırılması, 

(b) Fiziksel ve biyokimyasal süreçleri çözümleyen iklim modelleri ve öngörü sistemlerinin oluşturulması, var olan modellerde işbirliğine gidilmesi,

(c) Deniz, atmosfer ve ekosistem bilimlerinde uzmanlık ve bilgi birikiminin artırılmasıdır.

Hedeflenen araştırmaların sonuçları, bilim, sanayi ve savunma sektörleri için önemli bir araştırma-geliştirme veri tabanı oluşturacaktır. Geliştirilen bilgi ve yöntemler, çevre eylem planları, şimdiden sanayi, deniz ulaştırma, enerji, balıkçılık gibi alanlarda kullanılmak üzere kamu yararına sunulmaya başlanmıştır. Meteorolojik öngörü ve iklim modellerinde gerek duyulan deniz meteorolojisi veri ve öngörüleri, önerilen işbirliği çerçevesinde ortak çalışmalarla elde edilecektir. Bunun yanında, çevre koruma ve iklim değişimi konusunda elde edilen birikim, uluslarası anlaşmalar, Avrupa Birliği’nce geliştirilen Deniz Strateji Çerçeve Direktifi (Marine Strategy Framework Directive - MSFD), Su Çerçeve Direktifi (Water Framework Directive - WFD), Ortak Balıkçılık Politikası (Common Fisheries Policy - CFP) ve AB üyelik yükümlülüklerinin yerine getirilmesi sürecinde ülkemizin politik karar organlarına destek olacak, bilgi ekonomisine katkı sağlayacaktır.

Uluslararası deniz kaynakları paylaşımı açısından karasularımız ve Münhasır Ekonomik Bölge (MEB)’de yapılacak bu tarz uzun süreli bilimsel çalışmaların büyük önemi vardır. Elde edilecek bilgi birikimi Türkiye’nin denizlerine hakimiyeti yönündeki tezlerini güçlendirecektir.   Avrupa komisyonunnun yayınladığı H2020 çağrılarında özellikle “Blue Growth” özel başlığı altında deniz bilimlerine yönelik açılan başlıklar ve bu çağrıların birçoğunun DEKOSİM hedefleri ile örtüşmesi, DEKOSİM projesinin desteklenmesinin haklılığını vurgular niteliktedir. Bu sayede ülke olarak şimdiden bazı çağrılara liderlik etme potansiyelimiz ortaya çıkmıştır.